"پنا"چیست؟

با مؤسسه علمی، فرهنگی و پژوهشی مکتب پنا آشنا شوید

اهم اهداف وفعالیتهای مکتب پناه ومؤسسه علمی،فرهنگی وپژوهشی

پنج پند"پنا"

کتاب شناسی مکتب پنا

استاد فقید ابراهیم خواجه نوری(1370-1279)

لیدا مشفق

جلسات خودیاری چگونه ایجاد شد؟

روابط مکتب پناومکاتب روانشناسی نوین

آئین میزبانی(قابل تکمیل)

"پنا"چیست؟

امروز تجربه و علم به ما انسانها ثابت کرده است که بدون کمک و یاری دانش روانشناسی و کاربرد عملی آن در زندگی روزمره خود،نمی توانیم به خوشبختی که آمال و آرزوی همه انسانهاست دست یابیم. اما دو عامل مهم باعث می شود که انسانها نتوانند از این دانش مفید و معجزه گربه نحوی مؤثر در زندگی خود استفاده کنند. اول کمبود روانشناس و روانپزشک و گرانی خدمات روانشناسی و روانکاوی، دوم نگرانی افراد از پیچیدگی و وسعت دانش روانشناسی و ناباوری آنها نسبت به توانائیشان در آموختن و به کار بستن اصول و تکنیکهای روانشناسی در زندگی روزمره. درمورد عامل بازدارنده اول یعنی، کمبود روانشناس و روانپزشک، از افراد جامعه کار زیادی بر نمی آید و این به وظیفه دولتها برمی گردد که در این زمینه چاره جوئی و چاره اندیشی کنند، فقط ما می توانیم بکوشیم خدمات ذیقیمت روانشناسان و روانپزشکان به بیماران نیازمندی که بیماریشان با روش"خوددرمانی" قابل معالجه نیست اختصاص یابد. ولی در مورد عامل بازدارنده دوم، یعنی نگرانی افراد از پیچیدگی و وسعت دانش روانشناسی،باید بگوئیم که این-به اعتقاد ما-یک نگرانی بیجا،بی مورد و غیر واقع بینانه ای است. زیرا همانطوریکه استفاده از تلوزیون، تلفن،رادیو و دستگاههای پیچیده دیگری نظیر آنها،نیاز به آگاهی از مهندسی برق و الکترونیک و مخابرات ندارد،کاربرد تکنیکهای روانشناسی در زندگی روزمره نیز لازمه اش درگیر شدن با نکات ظریف و پیچیده دانش روانشناسی نیست و با یادگیری تکنیکهائی سهل و ساده که نه هزینه ای در بر دارد و نه زحمتی خارج از حوصله و توان انسانی، و به کار بستن آنها می توانیم با تزکیه نفس و غلبه بر عصبیتهایمان از خودمان خشنودتر و با دیگران سازگارتر شویم و قدرت بیشتری برای تطبیق و سازگاری با محیط و کارمان بدست آوریم و سرانجام در جهت رشد و تعالی معنوی حرکت نمائیم.

ما در مکتب پنا(که مخفف کلمات پرورش نیروی معنوی انسانی است) چنین اهدافی را دنبال می کنیم. این مکتب که پس از 60 سال مطالعه و پژوهش در مکاتب مختلف روانشناسی و با توجه به آداب و رسوم و خلقیات مردم ایران توسط استاد فقید ابراهیم خواجه نوری به جامعه ما عرضه شده، می کوشد تا با ارائه تکنیکهائی ساده در روانشناسی عملی، به انسانها بیاموزدکه چگونه خصوصیات روانی خود را بشناسند، از توانائی ها،استعدادها، عواطف و خواستها و نیازهای خود آگاه شوند، قدرت تشخیص بیشتری برای تفکیک خوب از بد، شناخت درست از نادرست و انتخاب راه صحیح از نا صحیح پیدا کنند، بتوانند با شناخت روحیات اعضا خانواده، همکاران ودیگر افراد جامعه با آنها به تفاهم و دوستی بیشتری برسند و روابط انسانی بهتری با دیگران داشته باشند. تجربه کاربرد تئوریها و تکنیکهای عملی در مکتب پنا نشان داده است که انسانهای نرمال جامعه(در هر سطحی از دانش و تجربه که باشند)-اگر خودشان بخواهند و صادقانه در این راه قدم بردارند-می توانند روانشناس و روانکاو خود باشند و بر بسیاری از عصبیتها و ناراحتی های عاطفی و نارسائی های روانی خود غلبه کنند و با رفع و اصلاح عادات بد و تغییر باورهای غلط خود زندگی سالم تر، خلاق تر و خوشبخت تری داشته باشند.

دنیای شگفت انگیز خودشناسی –که به حق آنرا مقدمه ایمان و خداشناسی شناخته اند-ما را به اهدافی چنین پربار و پربها رهنمون می سازد و مکتب پنا می کوشد که دروازه های این دنیای شگفت انگیز را به روی همه انسانها بگشاید. دنیائی که در آن همه انسانها تلاش می کنند تا از نظر خلقیات انسانی، هر روز بهتر از روز پیش خود باشند.

با مؤسسه علمی، فرهنگی و پژوهشی مکتب پنا آشنا شوید

در جهت تحقق اهدافی که ذکر شد و به منظور انجام خدمات علمی، فرهنگی و پژوهشی در زمینه روانشناسی عملی و دانش خودشناسی و پرورش نیروی معنوی انسانی، پنا، مؤسسه علمی، فرهنگی و پژوهشی مکتب پنا توسط جمعی از یاران و شاگردان استاد ابراهیم خواجه نوری تأسیس و تحت شماره 6744 به ثبت رسیده است. ارکان مؤسسه مکتب پنا طبق بند (ک) ماده 10 اساسنامه عبارتند از:

1- مجمع عمومی2-هیئت مدیره3-شورای صاحبنظران و اندیشمندان4-گروههای مطالعه،پژوهش و خودشناسی

سرمایه نقدی مؤسسه بیست میلیون ریال و مرکز آن در خیابان سپهبد قرنی- خیابان اراک-شماره 23 قرار دارد. که این محل دارای سالن کنفرانسی به گنجایش یکصد نفر،کتابخانه،دفتر و محل توزیع کتاب می باشد.

مؤسسه مکتب پنا همچنین قصد دارد به تدریج نسبت به تجدید چاپ آثار استاد خواجه نوری(بر اساس اجازه نامه رسمی شماره 35991 7/4/69 دفتر اساد رسمی شماره 231 تهران) اقدام نماید. بدون شک یاری و همراهی فرزندان معنوی استاد و علاقمندان به روانشناسی عملی و پرورش نیروی معنوی انسانی (پنا) بزرگترین مشوق مددکار ما برای انجام و ادامه این خدمات فرهنگی خواهد بود.

اهم اهداف و فعالیت های مکتب پناه و مؤسسه علمی، فرهنگی و پژوهشی

1-انتشار کتب و نشریات متعدد با هدف ارتقاء بهداشت روانی جامعه(12جلد)

2-برگزاری و انجام سخنرانی های متعدد در مدارس، فرهنگ سراها و سایر نهادهای متقاضی(بیش از20 جلسه)

3-برگزاری دوره های آموزشی برای مدیران و مسئولین تشکل های داوطلب مردم(N.G.O.) و همکاری با آنها در برنامه عام المنفعه مشترک شامل:انجمن مدیریت ایران، انجمن حمایت از حقوق کودکان، انجمن پاکسازی زمین، مؤسسه محک(حمایت از کودکان مبتلا به سرطان)مؤسسه رعد، انجمن محلی و کانون جوانان شهرک غرب، مؤسسه آشیانه، مؤسسه کودکان کار و خیابان، انجمن عکاسان فردا.

4-مشارکت در برگزاری انتخابات اولین دوره شورای هماهنگی تشکل های داوطلب مردمی در سال 1380(که مورد تقدیر فرماندار محترم وقت قرار گرفته است)

5-مشارکت در برنامه ریزی و برگزاری دوره های آموزشی و تشکیل انجمن های به بانی(تشکل های داوطلبانه مردمی فعال در زمینه پیشگیری از آسیب های اجتماعی)در سراسر کشور با حمایت و برنامه ریزی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی(که مورد تقدیر این نهاد قرار گرفته است)

6-عضویت در هیأت مدیره و برگزاری در دوره های آموزشی انجمن مدیریت ایران در زمینه مدیریت، جلسات راهنمائی و مشاوره گروهی(ویژه ان.جی.او ها )و مدیریت خانواده و روانشناسی کاربرد روانشناسی در روابط انسانی

7-همکاری و جمع آوری کمک برای تجهیز مدازس معراج، ریحانه و مرکز تربیت نیروی انسانی بم و کمک به ایجاد ایستگاههای عکاسی در این شهر برای بازسازی روحیه کودکان مصیبت دیده(که مورد تقدیر سازمان های مسئول قرار گرفته است)

8-همکاری با صدا و سیما در تهیه برنامه های علمی و آموزشی در زمینه بهداشت روانی(بیش از 200برنامه)

9-عضویت در کمیته تخصصی هنر و سینما و همکاری در زمینه تهیه فیلم های سینمائی و انیمیشن با هدف آموزش فرهنگ پیشگیری از اعتیاد و آسیب های اجتماعی.

10-همکاری در بازنگری دوره های آموزش عالی«آسیب های اجتماعی»و «مطالعات خانواده»وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

به نام خدا

متن سخنرانی دکتر حسین اعرابی مدیر عامل مکتب پناه در نشست رسانه های جمعی و سازمانهای غیر دولتی که از طرف انجمن حمایت از حقوق کودکان برگزار گردیده است.

موانع گسترش سازمانهای غیردولتی در ایران

نشست امروز که نمایندگان رسانه های جمعی و سازمان های غیر دولتی را در کنار هم گرد آورده است، فرصتی است مغتنم و مبارک که این نهادهای مردمی سخنان یکدیگر را بشنوند و راهکارهای همدلی و همسوئی برای آماده سازی جامعه و ورود به دنیای قرن بیست و یکم را بررسی نمایند.موضوع صحبت من، درباره موانع گسترش سازمان های غیر دولتی در ایران است.

سازمان های غیردولتی و تشکل های داوطلبانه مردمی علیرغماهمیتی که در هر جامعه می تواند و باید داشته باشد و علیرغم اینکه می توانند بخشی از بار سنگین مسئولیت دولت ها را به دوش بکشند و وسیله ای برای ایجاد حسن رابطه بین ملت و دولت گردند، در ایران متأسفانه با دشواری ها و موانعی روبرو هستند که باید برای همسوئی با جهانی که بسوی مردم سالاری حرکت می کند، در جهت رفع یا تخفیف آنها بطور جدی راهکارهائی اندیشید. با توجه به وقت اندکی که در اختیار ماست، مهم ترین موانع برای گسترش سازمان های غیردولتی در ایران را با هم مرور کنیم:

1-روحیه فردگرای مردم عدم تمایل به مشارکت در کارهای گروهی و دستجمعی، به نحوی که بعضی کار گروهی در ایران را به سوپ خوردن با چنگال تشبیه کرده اند! این روحیه منفی را باید با آموزش، تبلیغ و تشویق تعدیل کرد و حتی المقدور آن را تغییر داد. و رسانه ها می توانند نقش مهمی در این زمینه داشته باشند.

2-عدم آکاهی از اهمیت و مزایای معنوی فعالیت در سازمان های غیر دولتی و تشکل های مردمی عام المنفعه برای خودسازی و کشف استعدادها ی خود فرد که به تقویت روحیه سازگاری اجتماعی افراد می انجامد. تجربه نشان می دهد کسانی که در کنار فعالیت های حرفه ای و شغل رسمی خود به فعالیت های عام المنفعه می پردازند نه تنها در زندگی اجتماعی، بلکه در زندگی خصوصی و خانوادگی هم موفق تر از بقیه هستند و در حقیقت این قدم خیری است که به در خانه آنها باز می گردد. از این رو خانواده ها نباید فعالیت در این گروهها را عملی وقت گیر و بیهوده که مخل کار و تحصیل فرزندانشان است تلقی کنند.

3-توهم توطئه و باور به اینکه در زیر هر کاسه نیم کاسه ای است و هر نیمه آشکار یک نیمه پنهان دارد. این تفکر موجب عدم تمایل به تقویت سازمان های غیر دولتی و تشکل های مردمی در میان بعضی از مسئولین می باشد. این گونه باورهای منفی و داشتن سوءظن و بدبینی نسبت به هرگونه تشکل عام المنفعه که کاملا و مستقیما زیر نظر دولت اداره نشود، را می توان عمده ترین علت عدم گسترش سازمان های غیر دولتی مستقل در ایران دانست.اصولا در بسیاری از کشورهای جهان سوم حکومت ها ترجیح می دهند همواره با مردم توده وار و غیر همبسته بصورت رعایای ضعیف روبرو باشند تا مردمی متشکل و صاحب نظر و عقیده و هدفمند، مردمی که در قبال خود، خانواده و مردم کشورشان و حتی نسل های آینده احساس مسئولیت می کنند.در بسیاری از این کشورها اصولا هرگونه تجمع زیر سؤال می رود چه رسد به ایجاد تشکل. مخصوصا وقتی این تشکل ها وظیفه نظارت بر فعالیت های اجرائی را نیز عهده دار باشند. تمایل حکومت ها به حفظ وضع موجود و عدم تغییر در شرایط حاکم بر کشور باعث می شود که نخبگان فکری جامعه که مروجین و مشوقین تغییر و نوآوری در جوامع هستند به عنوان عوامل نفوذ فرهنگ های بیگانه و دشمنان بالقوه همواره مورد سوءظن قرار گیرند و به ارتباط آنها با آحاد مردم با بدبینی نگریسته شود. زیرا سازمان های غیردولتی و تشکل های مردمی همواره توسط نخبگان فرهنگی، علمی و اجتماعی جامعه ایجاد، سازمان دهی و ترویج می شوند و پیوستن توده های مردم به این سازمان ها، مردم را از حالت رعایای فرمانبر خارج می کند و به آنها می فهماند که خود می توانند در مورد زندگی و سرنوشتشان منشاء اثر باشند و به یاری یکدیگر برخیزند و طبعا این امر برای حکومت های خودکامه خوشایند نیست، همچنانکه در رژیم گذشته تشکیل چنین سازمان ها و نهادهائی با مخالفت جدی ساواک روبرو می گردید و اکنون در عصر توسعه نهاد های مدنی جای خوشحالی بسیار است که مقام ریاست جمهوری خود به تشویق و تأیید این گونه سازمان ها می پردازد به یاری آنها می شتابد و امید آنکه دیگر مسئولین نیز به ایشان تأسی نمایند

4-یکی دیگر از موانع تشکیل و تقویت و ترویج سازمانهای غیر دولتی، عدم وجود قوانین روشن در مورد این نهادهاست، که لازم است مجلس شورای اسلامی در این مورد پیشقدم شود و با تدوین وتصویب قوانین لازم به این بخش مهم نظام مردم سالاری یاری برساند، بطوری که داوطلبان تشکیل سازمان های غیر دولتی عام المنفعه به دور از درگیری با بوروکراسی سنگین و منصرف ساز اداری ، انتظامی و امنیتی، بتوانند با سهولت و تنها با مراجعه به یک سازمان مسئول و مشخص فرهنگی، مجوز فعالیت دریافت نمایند و هرگز نباید کار نخبگان فرهنگی را به سازمان های غیر فرهنگی محول کرد، زیرا کسانی که با علاقمندی و با روحیه کمک به همنوع با ایثار وقت و فرصت های شغلی و خانوادگی و بذل مال خود به میدان آمده اند، ظرفیت و تحمل برخوردهای خشن و گاه اهانت آمیز اداری را ندارند. از این رو ممکن است خیلی زود میدان را خالی کنند. همچنین افراد علاقمند باید بتوانند جهت آزمودن توانائی و قابلیت خود در ایجاد و تداوم فعالیت گروهی، بصورت آزمایشی به این گونه فعالیت های عام المنفعه بپردازند وپس از مستقر شدن و سنجش توانائی های خود، به کسب مجوز های لازمه اقدام نمایند. بنابراین شروع فعالیت این سازمان ها موکول به اخذ مجوز خاص و نهائی گردد بلکه روش کار باید به گونه ای طراحی شود که مشوق حضور افراد در زمینه کارهای عام المنفعه باشد و بطور مثال آنه بتوانند با پر کردن اظهارنامه و اعلام آن به سازمان ذیربط فعالیت آزمایشی خودرا آغاز کنند. سر انجام پیشنهاد ما به رسانه های جمعی این است که با تخصیص صفحه یا صفحاتی به اخبار و مسائل سازمان های غیر دولتی در نشریات خود هم بستگی رسانه های جمعی و سازمان های غیردولتی را تحکیم بخشند و به تقویت این نهادها کمک بیشتری بنمایند.

فراموش نکنیم دنیای آینده، چه بخواهیم و چه نخواهیم، متعلق به دو نهاد مردم سالار یعنی رسانه های جمعی و سازمان های غیر دولتی خواهد بود و چه بهتر که اکنون خود به استقبال این نهاد ها برویم و برای تقویت و گسترش آنها دست در دست هم دهیم به مهر.

پنج پند "پنا"

1-طرفدار پرورش نیروی انسانی پنا آدمی مهربان، مورد اعتماد، دوستدار و دوستداشتنی است و من عضوپنا هستم.

2-مصممم به هرکس که مخاطب من است لطفی کنم و مهری برسانم، ولو با کلام و نگاه باشد، چون با همین کار کوچک و سهل، روحیه ام خود به خود مصفاتر و قوی تر می شود.

3-من قلبأ ایمان دارم به اینکه فکر می تواند همه چیز را بهتر کند و احساسات را تغییر دهد و می دانم شناختن روحیه خود و دیگران، مهمترین کلید محبوبیت، موفقیت و خوشی است.

4-چون هدف و فعالیت من در جهت سالم سازی محیط و خوشبخت تر ساختن و بلوغ بیشتر خود و خلق است، هر چه بیشتر تعداد طرفداران پرورش نیروی انسانی را زیادتر می کنم تا بطور مؤثری به خوشی خود و دیگران کمک کرده باشم.

5-هیچ لذتی زحمتش کمتر و فایده اش بیشتر از شناختن روحیه خود و انسانها نیست و من در درک این لذت مفید هر روز کوشاتر می شوم.

پنج واقعیت مسلم پنا

من مطمئنم که اگر صبح و ظهر و شب، پنج واقعیت زیر را به خود تذکر داده و تلقین کنم، به تدریج تحول و بهبودی اساسی در زندگیم ایجاد می شود و گذشت و مهر و آشتی با خود و دیگران، جای حسادت و رقابت و دشمنی را می گیرد.

1-من واقع بینانه معتقدم به اینکه هرکس با رفتار و گفتارش، خوشی یا سودی به من برساند، باید خود را قلبأ مدیون و سپاسگذارش بدانم، و معتقدم که عادت به قدرشناسی، روحیه مرا قوی تر و روابط انسانیم را بهتر می کند، زیرا به حق خود را بدهکار نوع بشر خواهم دید نه طلبکار.

2-من به تجربه دریافته ام که بعد از هوا و قضا ، ضروری ترین عامل بهزیستی، داد و ستد مهر و دوستی و حسن رابطه انسانی است و من این را مهم ترین تکلیف خود می دانم.

3-من معتقدم به اینکه علاقه، عناد،عقیده و عادت،چهار فرمانده اصلی رفتار و گفتار و پندار و احساس منند. بنابراین می کوشم اینها یار من باشند نه علیه من.

4-من قلبأ معتقدم به اینکه آدم بد وجود نداردو کسانی را که بد می خوانند، یا مریضند و نابالغ، یا شرطی و بد عادت، و خوشبختانه همه اینها با تمرین رفع شدنی است.

5-من معتقدم به اینکه رنجش،عناد به خود و عناد به دیگران،مضرترین سموم روح بشرند، بنابراین هر روز بیشتر در تمرین رنجش زدائی می کوشم تا زندگیم خلاق تر، خوش تر و انسانی تر گردد و بیشتر مهیای مهر و دوستی شود.

کتابشناسی مکتب پنا

الف-کتابهائی که تا کنون به سرمایه مؤسسه علمی، فرهنگی و پژوهشی مکتب پناه چاپ گردیده است:

1-یاد یار مهربان(زندگینامه استاد ابراهیم خواجه نوری و مجموعه 101 مقاله درباره روانشناسی عملی) به کوشش :لیدا مشفق

2-باور درمانی(خودآموز خودشناسی مکتب پنا)(نایاب) نوشته:ا.خواجه نوری/لیدامشفق

3-جنگ گره گشا(مجموعه مقالات خودشناسی) به کوشش لیدا مشفق/حسین اعرابی(بابک)

4-روانشناسی روابط انسانی نوشته حسین اعرابی(بابک)

5-طلوع در صبح روز دیگر(داستان روانشناسی) نوشته حسین اعرابی(بابک)

6-برون و درون(بازتاب خصوصیات اخلاقی در چهره) نوشته: نصرت کریمی

7-ده مکتوب(ده مقاله روانشناسی از آخرین آثار استاد خواجه نوری) نوشته:او خواجه نوری به کوشش:لیدا مشفق

8- نکته های فکرانگیز نوشته دکتر حسین اعرابی

9- روانشناسی نوین و کاربرد آن در سینما و تئاتر نوشته دکتر حسین اعرابی

ب- آثاری از استاد خواجه نوری در زمینه روانشناسی عملی و خودشناسی که به تدریج چاپ ومنتشر خواهد شد:

1-شگفتیهای جهان درون 2 جلد

2-روانکاوی

3-معجزه تصویر ذهنی

4-عصبانیهای عصر ما(ترجمه)

5-دوره مجله گره گشا

6-محبوس باغ فردوس

7-مثلث عاطفی

8-رموز روانی مدیریت

9-باور درمانی به انضمام آئین پنا

استاد فقید ابراهیم خواجه نوری(1370-1279)

استاد خواجه نوری در سال 1279 شمسی به دنیا آمد و پس از طی تحصیلات ابتدائی و متوسطه، برای ادامه تحصیل در رشته فلسفه و حقوق به اروپا رفت.در اروپای پس از جنگ اول جهانی، تحت تأثیر آثار باورهاغلطی که اروپا را به ویرانه ای مبدل ساخته بود و آلامی که گریبان مردم آن سامان (ودنیا) را گرفته بود، به مطالعه درباره علل ایجاد و گسترش عناد و نفرت و دشمنی در روحیه انانها پرداخت، و این جستجو اورا با مکاتب جدید روانشنا سی و روانشناسان آن روز دنیا آشنا ساخت.در سال 1311 به ایران بازگشت و ضمن اشتغال به حرفه وکالت دادگستری، به مطالعات خود در زمینه روانشناسی جدید ادامه داد و سرانجام پس از چهل سال مطالعه و تحقیق، راه نجات بشر را در تزکیه نفس و تسلط بر خویشتن که در ادیان الهی نیز بر آنها تاکید شده، و در تقویت روحیه مهرورزی و دوست داشتن و میل به کمک و محبت به دیگران (که در میترائیسم یا آئین مهر نیز آمده) یافت، و با تلفیق این اصول با نظریه سقراط و اصول روانشناسی جدید و مخصوصا نظریه مکتب هورنای، با در نظر گرفتن روحیات و خلقیات مردم ایران و سنت های کهن جامعه ایران که(قرنها قبل از کشفیات فروید در روانکاوی)گفتگو، درد دل و بازگو کردن ناراحتی های درونی شخص را وسیله تخلیه روانی و ایجاد آرامش می دانست، مکتب روانشناسی جدیدی که عملکرد ذهن و باور شخص از خودش، دیگران و محیط را عامل اصلی هیجانات، عواطف و فعل و انفعالات انسانی می داند، به نام پرورش نیروی معنوی انسانی بنا نهاد که خود آنرا به اختصار پنا می نامید. کتاب باوردرمانی آخرین اثر استاد ابراهیم خواجه نوری و شامل آخرین نظریات او در زمینه روانشناسی عملی و خودشناسی می باشد.

لیدا مشفق

لیدا مشفق در سال 1329 به دنیا آمد. علاقه او به مباحث روانشناسی، باعث آشنائی و همکاری طولانی او با استاد ابراهیم خواجه نوری گردید. و همین علاقه باعث شد تا او تحصیلات خود را تا پایان دوره فوق لیسانس در رشته روانشناسی و مشاوره خانواده ادامه دهد. وی در بیست سال پایان عمر استاد خواجه نوری، به عنوان همکار و دستیار در تدوین و چاپ و انتشار آثار استاد و عرضه نظریات او در زمینه روانشناسی عملی و پرورش نیروی معنوی انسانی(پنا)، نقش اساسی به عهده داشت، تا حدی که استاد، اجازه انحصاری تجدید نظر، اصلاح وچاپ آثار خود را بطور رسمی به او واگذار کرد. و چاپ اول کتاب باور درمانی را، که شامل روشهای عملی و تکنیکهای خودشناسی، تزکیه نفس و پرورش نیروی معنوی انسانی است، در سال 1367 بطور مشترک تدوین و منتشر ساختند. لیدا مشفق در سالهای اخیر، علاوه بر تدوین زندگینامه استاد با نام(یاد یار مهربان) کتاب ده مکتوب وجنگ گره گشا را نیز منتشر ساخته است.

جلسات خود یاری چگونه ایجاد شد؟

استاد ابراهیم خواجه نوری، که در فلسفه آموزشی، پیرو مکتب و شیوه عملی سقراط حکیم بزرگ یونان بود، بهترین طریق تعلیم را آموزش مستقیم و سینه به سینه، به شیوه بحث و گفتگو، توأم با طرح سئوالات مرتبط با هم که به اخذ نتیجه و گرفتن جواب نهائی منجر می گردد، می دانستو خود(علاوه بر نوشتن کتابهای متعدد) در تنظیم و اجرای برنامه مفید و پر شنونده شگفتیهای جهان درون در رادیو، از همین روش استفاده می نمود. نظریه استاد درباره آموزش و تلفیق آن با روشی که قرنها قبل برای آموزش علوم دینی در ایران رایج بوده و تطبیق آن با شیوه های گروه درمانی روانشناسی جدید، منجر به ایجاد جلسه دوستانه ای شد که در اوایل سال1350 شمسی صبحهای جمعه در منزلشان(در تیغستان پل رومی) تشکیل می گردید. استاد این جلسات هفتگی را، جلسات "مفاوضه"که هدف آن خودشناسی و خودسازی بود،نامگذاری کرد.

با استقبالی که از جلسات صبح جمعه به عمل آمد، "محدودیت جا" مشکلاتی برای استاد که در آنجا سکونت داشت، ایجاد نمود و چون شرکت کنندگان در این جلسه نیز عموما ترکیبی از اعضا خانواده و فامیل ودوستان نزدیک مرتبط بهم بودند، بنابراین افراد این جلسه به چند گروه تقسیم شدند و قرار شد هر گروه چند نفره با توجه به سنخیت و دوستی شان به یکدیگر، در منزل یکی از همان افراد، در یک روز معین هفته ودر ساعت مقرر دور هم جمع شوند و در جلسه ای دوستانه و خوشایند و بدون تشریفات، از مشکلات خود، نقشه های خود و پیشرفتهائی که در طول هفته به دست آورده اند و موجب رضایت آنها از خودشان شده صحبت کنند، و بدون بیم از انتقاد و عیب جوئی و ملامت، از خودشان بگویند و از کمک و دوستی و مشاوره دیگران نیز استفاده نمایند. یعنی در حقیقت این گروه چند نفره، همه شاگرد هم، معلم هم و رفیق هم باشند. گروهی که به یکدیگر فرصت اظهار وجود و ابراز شخصیت می دهند و با احساس مفید، محترم و محبوب بودن، روحیه ای بهتر، امیدوارتر و شادتر پیدا می کنند. وبه این ترتیب جلسات خودیاری با حضور استاد شکل گرفت.

برای مفیدتر و مؤثرتر شدن دوره های هفتگی دوستانه، که به وسیله یک نفر میزبان(دارای منش میزبان سنتی در ایران:مؤدب،مهربان،مراقب،متواضع،موقر،صادق و صمیمی،گشاده رو،باگذشت و. . . ) اداره می شود، به تدریج ضوابط و مقرراتی تدوین شد. ازجمله یک جلسه دو ساعته،به دو قسمت مجزا، برای پیشرفت سنجی و دوباره سنجی تقسیم گردید و در شروع جلسه برای اینکه حاضرین از فضای خسته کننده و گرفتاریهای روزمره فارغ شوند، به مدت ده دقیقه نوار ریلکس(که پیامهای شوق آور و امید آفرین را تلقین می کند) پخش می شود و برای حفظ حقوق دیگران، هر یک از حاضرین، مطالب خود را با گرفتن وقت به مدت حداکثر 3 دقیقه بیان می کند و برای مطالب ارتباطی(که به روشن تر شدن موضوع کمک می کند)مدت یک دقیقه در نظر گرفته میشود.

در جلسات خود یاری پنا همه موظف به رعایت حقوق یکدیگر و احترام به یکدیگر هستند. علاوه بر این، افراد میبایست در این مدت دو ساعت که به عنوان الگوی حسن رابطه انسانی مشغول تمرین و آموزش هستند، از اشتغال ذهنشان به افکار بد و ناراحت کننده و مخرب و کینه توزانه و حسادت آمیز جلوگیری کنند. یعنی در حقیقت تمرکز فکر داشته باشند. این رفتار سنجیده، پسندیده و حساب شده، با تداوم و تکرار، به تدریج به زندگی خصوصی و بعد به روابط اجتماعی افراد تسری خواهد یافت و آنها بینش بهتر و شخصیت کاملتر و انسانی تری خواهند یافت،صبورتر خواهند شد و واقعیتهای وجودی خودشان و دیگران را بهتر خواهند پذیرفت.

روابط مکتب پنا و مکاتب روانشناسی نوین

مکتب پنا (که مخفف کلمات پرورش نیروی معنوی انسانی است) یک مکتب روانشناسی عملی است که یا تلفیق فلسفه، علم اخلاق و روانشناسی جدید پایه گذاری و به وسیله روانشناس واندیشمند نامدار ایرانی زنده یاد ابراهیم خواجه نوری(1370-1279 ه.ش)به جهان دانش عرضه شده است. خلاصه دیدگاههای مکتب پنانسبت به علوم سه گانه بالا به شرح زیر می باشد:

مکتب پنا و دانش فلسفه: فلسفه دانشی است که از دو مبحث کلی گفتگو می کند. اول متافیزیک و سعی در کشف معمای وجود وهستی.دوم، شناخت آدمی و روحیات و ضمیر باطن او و چرائی عملکردهای اوو چگونگی اصلاح و بهبودآن. مکتب پنا در مبحث دوم با دانش فلسفه مرتبط می شود و در مورد ذات انسان مکتب پنا معتقد است، انسان پاک آفریده شده است و این تربیت و محیط است که بر او تأثیر مثبت یا منفی بجا می گذارد.مکتب پنا عملکردهای بد و نامناسب افراد را ناشی از عوامل تربیتی و محیطی و بیرونی می داند که همگی قابل اصلاح و یا تعدیل هستند.از این رو پنا معتقد است:آدم بد وجود ندارد.

مکتب پنا و علم اخلاق: اخلاق علمی است که طریقه بهتر زیستن و چگونگی بهبود روابط انسانها را به شخص نشان می دهدو و در آن از خیر، وظیفه و تکلیف انسان بحث می کند و چگونگی شناخت و تمایز بن خیر و شر و خوب و بد را با افراد می آموزد. مکتب پنا نیز چگونگی انجام این امور را با استفاده از تکنیک های روانشناسی و کاربرد روش استدلال منطقی و تجزیه و تحلیل علمی که در مکتب پنا، دوباره سنجی، نامیده می شود، توصیه و ترویج می کند.

مکتب پنا و دیدگاههای روانشناسی جدید: دانش روانشناسی جدید از پنج دیدگاه یا رویکرد به مسائل مربوط به روحیات و روان انسان می نگرد: رویکرد شناختی، رویکرد رفتاری، رویکرد روانکاوی، رویکرد پدیدار شناختی و رویکرد عصبی-زیستی.

مکتب پنا رویکردهای روانکاوی،پدیدار شناختی، و عصبی-زیستی را در حوزه فعالیت تخصصی و حرفه ای روانشناسان و روانپزشکان در حل مسائل و درمان بیماران روانی می داند و اگرچه اصول اولیه مکتب پنا را می توان از انشعابات مکتب روانکاوی فروید و مخصوصا فرم تغییر یافته آن در مکتب کارن هورنای دانست، ولی از آنجائیکه مکتب پنا رفتار و احساس را در ارتباط با یکدیگر مورد مطالعه قرار می دهد و فرایندهای ذهنی مبتنی بر باور شخصی را عامل و محرک اصلی آنها می داند از این رو می توان گفت هردو رویکرد رفتاری و شناختی که اولی مطالعه رفتار انسان را تنها وسیله اصلی و عملی شناخت روحیات او و دومی صرفا فرایند مغزی انسان را وسیله شناخت شخصی از محیط پیرامونش و اساس کنش و واکنش بشر می داند، در نظریه های مکتب پنا تأثیر بیشتری داشته است، بدون آنکه هیچیک از آنها را به تنهائی و جدای از دیگری و جدای از دیگر رویکردها کامل و جامع بداند. از این رو خود به عرضه دیدگاههای دیگری در زمینه روانشناسی که به کلیه دیدگاههای قبلی نظر و توجه دارد پرداخته است.

بطور کلی اصول و اعتقادات مکتب پنا را به شرح زیر می توان خلاصه کرد:

1-خوشبختی انسان بستگی به آشتی او با خودش و سازگاری او با دیگران و قدرت او در انطباق با محیط پیرامونش دارد، که اینها به او احساس ایمنی و وابستگی عاطفی می دهد و خودشناسی وسیله شناخت، اصلاح و بکارگیری استعدادها و توانائیهای فرد برای رسیدن به این اهداف می شود.

2-رفتار انسان وکنش و واکنش او نسبت افراد و رخدادها و حوادثی که با آنها مواجه می شود به فرایندهای مغزی او و جنبه های ذهنی و بینش درونی او که عمدتا بر محور باورهای او استوار هستند، مربوط می شود، و باورهای شخصی حاصل تجربیات و آموخته های او در گذشته می باشد(که ممکن است درست یا نادرست باشند) وبهرحال در طول زمان نیاز به بازنگری و اصلاح دارند، بنابراین دوباره سنجی معتقد است، مطالعه کنش و واکنش احساسی یا رفتاری انسان نسبت به خودش و دیگران و محیط پیرامونش و تشخیص درستی یا نادرستی و عمل آنها، همچنین بررسی، شناخت و در صورت لزوم اصلاح باور و ذهنیتی که موجب آن عمل یا عکس العمل شده است،اساس آموزشهای مکتب پنا را تشکیل می دهد.

3-مکتب پنا اگرچه منکر تأثیرگذاری عوامل ارثی و ژنتیکی در روحیات و خلق و خوی انسان نیست، ولی اعتقاد دارد انسان بر خلاف دیگر جانداران که به حکم غریزه زندگی می کنند، قادر است به کمک فرایندهای مغزی مانند اراده و یادگیری و عوامل بیرونی مثل تربیت و آموزش بر عوامل ارثی و ژنتیکی نامناسب غلبه و آنها را اصلاح یا تعدیل نماید.

4-مکتب پنا ارزش و سودمندی پدیده ها را، در میزان کاربری آنها برای بشر میداند و اعتقاد دارد، نظریه های علمی، بویژه در حوزه علوم انسانی و روانشناسی می بایست در خدمت بشر و در دسترس آحاد مردم قرارگیرد.از این رو می کوشد اصول روانشناسی را بصورت کاربردی و به شکل تکنیک هائی سهل وساده در اختیار افراد جامعه قرار دهد، تا آنها با بکارگیری آنها (بدون درگیر شدن با مباحث پیچیده روانشناسی)با کنترل فکر و احساسات و تسلط بر نفس خویش به خود درمانی و اصلاح رفتار و گفتار و باورهای نادرست خود بپردازند که این خود موجب آشتی آنها با خودشان و بهبود روابطشان با دیگران و سازگار شدن آنها با محیط خواهد شد و به این وسیله می توانند از بسیاری از نارسائیها و مشکلات عاطفی و روانی خود پیشگیری کنند.

5-مکتب پنا شناخت و اجرای موازین اخلاقی را برای سلامت روانی جامعه و خوشبختی انسانها ضروری می داند و معتقد است اصول و تکنیکهای روانشناسی می توتند در این زمینه به کمک علم اخلاق بیاید و موجب گسترش و اجرای موازین اخلاق در جامعه گردد.

روشها و تکنیکهائی که به کمک آنها می توان به اهداف پنج گانه بالا رسید در کتاب باوردرمانی و دیگر نشریات مکتب پنا به تفصیل مورد شرح و بررسی قرار گرفته و در جلسات خودشناسی مکتب پنا نیز در رابطه با رخدادهای معمولی زندگی افراد در طول هفته مورد مطالعه،بررسی و تمرین عملی قرار می گیرد.

آئین میزبانی(قابل تکمیل)

1-بهتر است قبل از جلسه ازانجام کارهای سنگین و خسته کننده بپرهیزیم.

2-بهتر است سعی کنیم حتی الامکان درگیری با کسی ایجاد نکنیم و گله و رنجش را بازگو ننمائیم.

3-حتی الامکان سعی شود قبل از جلسه ریلکس کنیم و تمرین های مفیدی را تکرار نمائیم.

4-بهتر است از خوردن غذاهای سنگین بپرهیزیم.

5-قبل از جلسه روحیه خود را تا حد ممکن مساعد کنیم تا در دیگران اثر خوبی بجا بگذارد.

6-بهتر است لباس مرتب و مناسبی به تن کنیم تا از نظر دیگران حمل به بی اعتنائی ما به جلسه نشود.

7-حتی الامکان سعی کنیم افراد از نظر جا و محیط در راحتی باشند.

8-سعی کنیم قبل از جلسه لااقل از پنج نفر از اعضا در ذهنمان حسن جوئی کنیم.

9-حتما موضوع دوباره سنجی و مثال های آنرا از قبل آماده کنیم، این کار علاوه بر اعتماد به نفس دادن به میزبان، بر رونق جلسه می افزاید.

10-آماده کردن محیط جلسه و نوار ریلاکس و امتحان کردن ضبط صوت.

11-برنامه ریزی برای جلسه(معرفی میهمانان، طرح دوباره سنجی و حرفهائی که می خواهیم بزنیم...)

12- به --- آرم پنا.

13- تهیه اسامی اعضای جلسه.

14-یادداشت --- در ارتباط برقرار کردن بین افراد قبل از شروع جلسه که از سنگینی محیط بکاهد.

تمیزی و آرایش روحیه میزبان، صدبار مهمتر از تمیزی منزل است.

15-در جلسه، مهمترین وظیفه میزبان خوشایند کردن جلسه است بوسیله:

-خوش برخورد بودن با افراد و بخصوص با تازه واردین.

-رعایت کردن ادب(یعنی از رفتار و گفتار ما رنجیده نشوند. انجام طلسم تصا(تواضع،صداقت،ادب)

-در نظر گرفتن جوری و هماهنگی افراد جلسه با یکدیگر.

-حالت معلمی نداشتن و متکلم وحده نبودن.

-انساندوست بودن.

-اجتماعی بودن و به همه رسیدن.

-تحمل زیاد داشتن و داشتن حلم و حوصله برای شنیدن صحبتهای حتی خارج از برنامه.

-عیب جوئی نکردن و متوجه بودن به اینکه دیگران را هم از این کار بازداریم.

-توجه به 8نیاز اصلی روانی و ارضاء آنها( داد و ستد مهر و دوستی، ابراز وجود، احساس ایمنی، قدر شناسی، تجربیات نو و آموختن، احترام به خود و رضایت از خود، امید...)

16-میزبان باید کلیه صفات مادری و پدری و دوستی را دارا باشد.

17-میزبان باید بداند آدم عصبی بچه است و به نسبتی که بچه تر باشد بیشتر نیاز به کمک دارد.

18-از مهمترین عواملی که برای تربیت بچه لازم است:

-گرمی(رفتار میزبان باید طوری باشد که اعضاء احساس کنند مقدمشان گرامی است، غریب نیستند و...)

-مراقبت(میزبان باید دائم مراقب افراد جلسه باشد، از حال همه تا حد ممکن باخبر باشد...)

-حمایت(بوسیله حفظ الغیب افراد و حسن جوئی در جلسه، تحبیب صادقانه)

-ایجاد محیط اعتماد(با ابراز محبت واقعی)

-تشویق(بوسیله تجزیه و تحلیل صحبت های آنها)

-سلف دیسیپلین(ایجاد احساس مسئولیت در افراد بوسیله تشویق بطوریکه ناخودآگاه عادت---گردد.

19-میزبان باید کتاب آئین پنا و متمم آن را به دقت خوانده باشد تا بتواند آنرا تفسیر کرده و در مقام پاسخگوئی برآید.

20-میزبان باید افراد را تشویق کند تا پیشرفت سنجی هایشان را نوشته و بازگو کنند.

21-بهتر است بین اعضاء جلسه (لااقل بین هر دو نفر)عهدنامه دوستی منعقد گردد.

22-بهتر است جلسات ریتم داشته باشد و در روز معین و سر ساعت معین شروع و ختم شود.

23-بهتر است هدف اصلی جلسات دائما در نظر میزبان باشد:*تقویت بنیه معنوی افراد و به بلوغ رساندن* آموزش ضمنی خودشناسی،درست اندیشیدن

24-تهیه عکس دست جمعی از جلسه(در صورت تمایل)

25-تهیه اسامی غئبین در جلسه و تلفن به آنها.

26-یادداشت مشکلات اعضاء جلسه و جلب همکاری سایرین برای رفع مشکل عضو.

27-بهتر است برای رسیدن به منظور فوق، مشاور جلسه از امکانات شغلی افراد لیستی تهیه کند.

28-میزبان باید به افراد جدید تذکر دهد که پس از سه جلسه شرکت، چنانچه مایل به ادامه باشند، باید عضو پنا گردند، که یا در همان جلسه بمانند یا در جلسات دیگر.

29-یادداشت خلاصه مطالب یا پیشنهادات و تصمیمات مطرح شده در جلسه و پی گیری آنها.

30-میزبان باید بین خود و اعضاء و بین اعضاء با یکدیگر دوستی و همبستگی را ترغیب کند.

31-میزبان باید متوجه باشد که برای ایجاد این دوستی و همبستگی عجله نکرده و کم کم این انس و الفت را ایجاد نماید تا به علت پنائی نبودن افراد،از بروز رنجش ها جلوگیری به عمل آید.

32-میزبان باید سعی کند بوسیله شناخت غرورهای افراد آنها را بهتر بشناسد. اینکار با اقدام خود کیزبان به گفتن غرورهایش و تشویق بقیه به این کار میسر است.

33-میزبان باید غرورهای مختلف را به درستی بشناسد که عبارتند از: غرور عقل و اراده، غرور مهم بودن، غرور خواستنی بودن، غرور استقلال مفرط، غرور شجاعت، غرور درستکاری.

34-میزبان باید شناخت صحیحی از چهار عین افراد داشته باشد:علاقه، عناد، عادت، عقیده.

35-پیشنهاد می شود میزبان دفترچه ای تهیه کند برای ارزشیابی و در پایان هرجلسه از افراد بخواهداستنباطات خود را در آن بنویسند. و اگر نظر اصلاحی درباره بهبودی جلسه دارند بنویسند.

36-برای رونق جلسات و گرمی آنها پیشنهاد می شود:

-هر هفته یا یک هفته در میان، مروجین و اعضاء قدیمی به جلسات مختلف بروند.

-تعداد نفرات جلسات تا 25نفر افزایش یابد.

-برای هر جلسه لااقل دو مهمان مستمع دعوت شوند.

37-وظیفه میزبان نسبت به جلسه:

-تشریفات نباشد و سلف سرویس باشد.

-نوار ریلاکس حتی الامکان گذاشته شود.

-کوچکترین حرف برخورنده و مچ گیری و برخلاف معتقدات اساسی بقیه و مخالف شدید در جلسات نباشد.

-با اعضاء غائب تماس گرفته شود.

-موضوعات مورد بحث حتما قبلا آماده و تهیه شده باشند.

-ناظم های متفاوت انتخاب شوند.

38-وظیفه میزبان نسبت به اعضاء جلسه:

-هرگز ولو برای مثال راز و درد دل افراد برای دیگران مطرح نشود.(مگر در شرایطی که خود فرد بخواهد-بدون بردن نام وی)

-پدر یا مادر یا دوست صدیق اعضاء باشد.

-بهتر است برای هر یک از افراد پرونده ای تهیه شود که شامل خصوصیات آنها و مشکلاتشان وامکاناتشان باشد.

-میزبان باید در رفع حوائج معنوی افراد جلسه اش کوشا باشد.

39-وظیفه میزبان نسبت به کار خودش:

-پرسیدن نظر اعضاء نسبت به جلسه.

-گرفتن پیشنهاد برای بهبودی جلسه.

-مطرح کردن دوباره سنجی با در نظر داشتن مشکلات افراد جلسه.

40-وظیفه میزبان نسبت به «پنا»:

-گسترش پنا بوسیله ارشاد افراد جلسه و میهمانان مستمع.

-ازدیاد جلسات خودیاری بوسیله تشویق افراد مستعد میزبانی.

-ازدیاد افراد مؤمن به پنا و تشویق به عضو شدن.

41-شرایط اولیه میزبان شدن:

-مؤدب بودن(یعنی از حرف و رفتارش کسی آزرده نشود)

-مهربان بودن(یعنی از هر حرف و کلامش لطفی به فرد برسد)

-مراقب بودن(مراقب افراد باشد و مثل مادر احتیاجات او را حدس بزند)

-رعایت تصا(تواضع،صداقت،ادب)

42-تکنیک هائی که جلسه را پر رونق می کند:

-تهیه دفترچه ای که اعضاء بتوانند هر هفته پیشنهاداتشان را در آن بنویسند.

-تهیه پرونده ای که شامل خصوصیات کلی افراد باشد مثل روز تولد، وضعیت تأهل، شغل، آدرس و تلفن.

-بهتر است با توافق اعضاء کسانی که دیرتر از ساعت مقرر وارد جلسه می شوند 5دقیقه بیرون منتظر شوند تا ریلاکس تمام شود.با این وسیله مانع ریلاکس بقیه نمی شوند. کسانی که دیرتر از این موقع هم میرسند، بهتر است به آرامی جائی را پیدا کنند و بنشینند تا صحبتها قطع نشود.

---- و شور و شوق میزبان به دیگران هم سرایت می کند به همین جهت میزبان بهتر است روحیه خوبی داشته باشد.

43-نظر به اهمیت تربیت میزبان های جدید، قرار شد اسم جلسه میزبانان به شورای میزبانا تغییر کند.

44-افرادی که می خواهند در این شورا شرکت کنند پس از تصویب دوسوم اعضائ می توانند به شورا وارد شوند. این کار مانع از این نیست که هر کس خواست میزبان نشود، ولی شرط شرکت در این جلسات میزبانان تصویب اعضای قدیمی، شرکت در جلسات، خواندن آئین میزبانی و حداقل پنج جلسه صحبت با یکی از میزبانان قدیمی است و سپس دائر کردن جلسه خودیاری جدید.اینکار به منظور تربیت میزبانان آزموده و با تجربه است.

45-بهتر است میزبانان آرم پنا را بزرگتر از اندازه معمولی اش به سینه بزنند تا مشخص شوند.

46-دلائلی که جلسات خودیاری را سازنده تر و مفیدتر می سازد:

-دانائی میزبان به مسائل پنا و روانشناسی.

-مهربانی و میهمان نوازی و گرمی میزبان و اعضای قدیمی تر نسبت به جدیدترها.

-محیط خوب جلسه که توسط میزبان ارگانیزه می شود و کنترل جلسه.

-وجود افرادی که نگذارند جلسه افت کند.

-ارتباط میزبان با فرد فرد اعضاء خارج از جلسه.

-انتخاب موضوع مورد بحث که قبلا تهیه و آماده شده باشد.

-تا حد ممکن ثابت بودن اعضای جلسه و یا به تدریج افراد جدید را وارد کردن.

-گفتن بیوگرافی توسط تازه واردین که احساس اهمیت به آنها می دهد.

-گفتن پیشرفت سنجی افراد جلسه و بخصوص خود میزبان.

-گاهی پیشنهاد می شود که موضوع دوباره سنجی هفته آتیه عنوان گردد، نه همیشه.

-شناخت روحیه تک تک افراد جلسه و مشکلات آنها.

-علاقه و مهراصیل میزبان به خصوص با افراد جدید.

-تذکر بجا و ظریف دادن برای پرحرفی افراد.

-ذخیره داشتن مطلب، سؤال کردن از فرد بخصوص در صورتیکه جلسه ساکت شد.

-انتخاب ناظم های متفاوت به خصوص کسانی که در بحث شرکت نمی کنند.(پیشنهاد می شود از ناظم کردن افراد جدید خدداری شود. چون هم اسم دیگران به درستی نمی دانند و هم به جلسه مسلط نیستند.)

-تشویق افراد به صحبت و شرکت کردن در بحث، بدون ایجاد احساس تحمیل در آنها.

-دادن وقت خصوصی به افراد جلسه وصحبت با آنها.

-آگاهی میزبان به اصول کلی مشاوره و خواندن کتابهائی در این زمینه.

-میزبان باید شدیدا رازدار باشد.

-میزبان باید صبور و حلیم باشد.

-میزبان می توتند بوسیله جلسه، هشت نیاز اصلی افراد را رفع نماید.

-میزبان باید حالت معلمی نداشته باشد.

-میزبان باید شناخت کلی از خصوصیات انسانها داشته باشد.

-دعوت از مروجین و کسانی که از پیشرفت هایشان صحبت می کنند در جلسات جدید.

-برای منظور فوق بهتر است میزبان حتما با تک تک افراد قدیمی تماس بگیرد و از آنها قول آمدن بگیرد.

-میزبان باید بداند که حتی اگر خیلی هم پیشرفت کرده باز هم نیاز به خودشناسی دارد.

-میزبان باید شعارش این باشد:«عیب جوئی هرگز ،حسن جوئی همیشه» و این را به دیگران القا کند.

-گاهی در اول جلسات 14 مورد پیشرفت سنجی خوانده شود تا حاضرین حضور ذهن پیدا کنند.

47-گاهی که میزبان به عللی(جسما یا روحا) حالش مساعد نیست بهتر است از میزبانان دیگر یا افراد پیشرفته جلسه خودش بخواهد تا کار او را انجام دهد. این کار هم تربیت میزبان است و هم همبستگی و همکاری را بیشتر می کند.

48-وقتی تعداد افراد به بیست یا بیست و پنج رسید، بهتر است جلسه منشعب شود.

49-افراد باید در جلسات احساس کنند:مفید، محبوب و مورد نیاز می باشند(سه میم موفقیت)

50-هرکس از جلسه خودیاری خارج می شود باید تصویر ذهنی بهتری از خود داشته باشد. باید خودش را بیشتر دوست بدارد و با خودش آشتی داشته باشد. اینکار بوسیله سه میم موفقیت که توسط میزبان انجام می گیرد این احساس را به شخص می دهد.(توضیح بیشتر در هشتمین شورای میزبانان وجود دارد.)

51-بهتر است در جلسه پیشنهاد شود که هرکس«دفترچه موفقیت »هایش را درست کند تا در موقع عناد به خود و پائین آمدن روحیه، آن را بخواند.(در واقع روحیه سازی کند)

52-کارهائی که میزبان باید شدیدا از آنها اجتناب کند:

-هر چیزی که احساس تحمیل ایجاد کند(سؤال کردن زیاد و مکرر و فضولی در کار دیگران...)

-هر چیزی که احساس خطر ایجاد کند(مچ گیری، استنطاق، مخالف گوئی...)

-هر چیزی که به غرورهای افراد زخم بزند.

-هر چیزی که عناد به خود در طرف ایجاد یا تقویت کند.(پُز، عیب جوئی، انتقاد مستقیم...)

-هر چیزی که تضاد ایجاد کند.

53-میزبانان باید سعی کنند از تئوری بپرهیزند و حرف هایشان را با شاهد و مثال بیان نمایند.«تقریبا مهم نیست که تو چه می گوئی، مهم این است که چگونه می گوئی»

54-میزبانان باید سعی کنند که هر بار از افراد جلسه بخواهند تا کاری را(ولو کوچک)انجام دهند. این روش به علاقمندی آنها به جلسات و کارآئی و رضایت از خودشان می افزاید.

55-برای منظور فوق بهتر است این کار بطور ضمنی صورت گیرد تا خود فرد بخواهد کمک کند.

56-میزبان باید سعی کند جلسه خودیاری:

-خوشایند تر-پرورش دهنده تر-آموزنده تر-میزبان پرورده تر-همبسته تر گردد.

57-میزبان باید به خاطر داشته باشد که «اگربه انسان ها آن چیزی را که نیاز دارند بدهد، آن چیزی را که می خواهد به او خواهد داد.»

58-میزبان باید خود متوجه باشد و دیگران را متوجه کند که از حکم دادن و اتیکت مرض زدن به افراد جلسه شدیدا خودداری شود.

59-میزبانی موفق تر است که شنونده بهتری باشد به عوض گوینده و متکلم وحده بودن.

60-میزبان باید حتی المقدور جواب سؤالات مختلفی را که درباره مکتب می کنند آماده داشته باشد.

61-فوائد میزبانی برای خود افراد:

-میزبان یاد می گیردعادات بدش را رفع کند.

-دوستانش روز به روز بیشتر می شوند و رفتار و گفتار دوستان، تصویر ذهنی میزبان را تغییر داده و اعتماد به نفسش را زیادتر می کند. میزبان یاد می گیرد مشکل گشای مشکلات دیگران باشد. این کار او را به درست اندیشیدن تشویق می کند و ورزش خوب فکر کردن است. در ضمن این کار او بهتر خواهد شد مشکلات خود را دیده و حل کند.

-احساس رضایت شدید از مهربانی کردن و کمک به دیگران، که هم احترام به خودش را زیاد می کند و هم احساس مفیدی بیشتری می نماید. هم نظم فکری به او می دهد.

62-بهتر است میزبانان دوباره سنجی های جلساتشان را با یکدیگر مبادله کنند و از تجربیات هم استفاده نمایند.منتها این دوباره سنجی ها با فاصله زمانی در جلسه دیگر مطرح شود.

63-بهتر است در آخر دوباره سنجی ها توضیح داده شود که هدف ما از این کار حتما رسیدن به نتیجه نیست بلکه بیشتر«فکرانگیزی»است، البته میزبان چون قبلا مطالعه کرده نتیجه گیری می نماید.

64-برای سهل شدن انتخاب موضوع بهتر است میزبانان فهرستی از دوباره سنجی های گذشته خود را تهیه کرده و به دیگران بدهند تا مورد بحث در جلسات دیگر قرار گیرد.

65-منظور از جلسات خودیاری این است که:

-جلسه خوشایند باشد و برای این کار میزبان از ابتکارات شخصی خود استفاده کند.

-مطالب گفته شده و رفتار میزبان مهرانگیز باشد.به همین جهت میزبان و مشاور حق دارند همیشه خارج از نوبت صحبت کنند.

-مطالب گفته شده در ست اندیشیدن را تشویق کند، ضمن نکاتی که تجزیه و تحلیل می شود.

-مطالب گفته شده امید انگیز باشد: امید زندگی بهتر، موفقیت در کار ....

66-برای دوباره سنجی ها، از صد دستور پنا و کادر های مجله استفاده شود. تلخیص کتاب یا فیلم می تواند بسیار جالب باشد.

67-بهتر است برای هر جلسه«عضو ناظر»انتخاب شود تا بیشتر مسئول روابط انسانی با افراد جدید و صحبت و پذیرائی باشد.

68-برای رونق بیشتر جلسات بهتر است:

-میزبان شب قبل طلسم تصا را بخواند.

-موارد پیشنهاد شده در آئین میزبانی(قبل از جلسه) را مرور کند.

-در جلسه بیشتر تأکید میزبان روی کارهای اعضا باشد که انجام داده اند، نه آنطور که قبلا بوده اند.

-منش میزبان:موقر، متشخص، و مراقب. مهربان و گشاده رو( که با جلافت توأم نباشد) آرام حرکت کردن و متین بودن وقار ایجاد می کند. به این ترتیب ژست، بیان و مراقبت دائم میزبان وسیله ارتباط با دیگران است.

69-بهتر است از گفتن کلمه «حسن جوئی» پرهیز شود. تجربه نشان داده که این حرف به نظر بعضی ها مجاطه و تعارف می آید و احساس چاخان می کنند. بهتر است حسن جوئی شود بدون آنکه اسمی از آن برده شود.

70-حتما ضرورت ندارد میزبان پس از حرف هر نفری، فورا تجزیه و تحلیل نماید. می تواند مدتی بعد این کار را انجام دهد. گفتن فوری آن بخصوص با ذکر کلمه حسن جوئی، حالت تصنعی پیدا می کند. در ضمن گفتن مدتی بعد، این اثر خوب را دارد که شخص فکر می کند حرفش جالب بوده که بعدا روی آن تکیه شده.

71-پیشنهاد می شود بحث ها در جلسات پراکنده نباشد. روی موضوع مخصوصی صحبت کنند و از این شاخ به آن شاخ نپرند و این وظیفه میزبان است که تذکر دهد و صحبتها را روی موضوع متمرکز کند.

72-پیشنهاد می شود در جلسات جدیده(به نسبت ضرورت جلسه و نیاز افراد) دوباره سنجی ها یکدفعه مربوط به مسائل اجتماعی و روانشناسی باشد، یکدفعه توضیح تکنیکهای پنا.

73-میزبان ها می توانند ضمن پیشرفت سنجی های گفته شده توسط افراد، تکنیک های پنا را توضیح دهند.

74-بهتر است میزبان به افراد جدید بگوید که در جلسه اول قضاوت نکنند و پس از 5 جلسه قضاوتشان را بازگو نمایند.

75-به میهمانان جلسه دقیقا گفته شود که روال جلسه چیست(ریلاکس، معرفی میهمانان، پیشرفت سنجی و...)

76-برای از بین بردن سردی و سکوت اول جلسه پیشنهاد می شود:پیشرفت سنجی خودرا بگوید، سؤالاتی از افراد بپرسد، احوالپرسی کند.

-اعضاء قدیمی به میزبان کمک کنند.

-قبلا به اعضا گفته شود که می توانند مشکلاتشان را مطرح کنند(بدون نام)یا میزبان از طرف آنها مشکل را بازگو کند(بدون ذکر نام) و حتی موضوع را بطور سؤال یا دوباره سنجی تجزیه و تحلیل کنند.

-خواندن سرود پنا در اول جلسه که هماهنگی و همبستگی ایجاد می کند.

-میزبان می تواند دو موضوع دوباره سنجی را طرح کند و نظر بخواهد که کدامیک مطرح شود.

77-نظرات جدید درباره بهبود جلسات خودیاری:

-پیشنهاد می شود میزبانان یکی از اعضاء خود را که آمادگی میزبانی دارد بعنوان«قل» انتخاب کنند.

-پیشنهاد می شود برای شرکت بیشتر اعضاء در بحث و گرمی حتی جلسات سه قلو شود.

-قبلا از اعضاء قدیمی قول گرفته شود که در جلسه شرکت کنند.

-میزبان در مورد صحبت های افراد یک جور واکنش نشان دهد. حرف یکی را خیلی خیلی اهمیت ندهد و به دیگری اعتنا نکند.

-اعضاء جلسه باید احساس کنند که میزبانم هم مشکل دارد(نه اینکه پنائی مشکل ندارد) فقط فرق او با دیگران این است که مشکل را می شناسد و سعی می کند رفعش نماید.

-میزبان باید مادر، مرشد و مستمع خوبی باشد.

78-مستمع خوب یعنی زیاد حرف نزند، خیلی هم ساکت نباشد، وقتی طرف حرف می زند توجه کند و...

79-در مورد حرفهای مخالفی که افراد می زنند مجادله نکند، بلکه باید سؤالات دیگری در رابطه با مخالف گوئی مطرح کند.

80-میزبان به یاد داشته باشد که بین درست اندیشیدن و به حقیقت رسیدن ما درست اندیشیدن را-----جلساتمان قرار داده ایم.

81-پیشنهاد می شود برای موضوعات دوباره سنجی از کادر مطالب صرفاً روانشناسی خارج شویم و به موضوعات دیگر هم بپردازیم تا یک زمینه ذهنی آگاه تری نسبت به مسائل دیگر هم داشته باشیم.

82-پیشنهاد می شود هر دو ماه یکبار(لااقل دو جلسه)در هم ادغام شوند و با طرح های جدید جلسه شروع شود. مثل تفسیر کتاب، فیلم، همراه با اسلاید و...در این جلسه مشترک، سرود پنا در اول جلسه خوانده شود. مهمانانی به غیر از اعضا دعوت شوند.

83-پیشنهاد می شود در آغاز جلسات خودیاری، تصمیماتی که در جلسه میزبانان گرفته شده به اطلاع اعضا برسد(بدون اینکه گفته شود در جلسه میزبانان این تصمیمات گرفته شده، چون احساس می کنند دیگران ننشسته اند و برایشان تصمیم گرفته اند)و از آنان خواسته شود تا هر نوع نظری دارنددر آخر جلسه به میزبانها بگویند.

84-«چند تذکر ضروری» را که در انتهای متمم اول آئین پنا آمده میزبانان بخوانند و در جلسه اگر موردی پیدا شد، آن تذکرات را توضیح دهند.

85-پیشنهاد می شود هر ماه ارزشیابی از جلسات بعمل آید. به این ترتیب گکه از افراد خواسته شود هر ماه پیشرفت سنجی ها و فوائد و استفاده هائی را که از پنا برده اند بازگو نموده و اگر پیشنهادات اصلاحی دارندبیان کرده یا کتبا به میزبان ها بدهند.

86- برای بهتر انجام شدن منظور فوق بهتر است هفته قبل از انجام این ارزشیابی در جلسه تذکر دهیم، و همینطور به چند نفر تلفن کنیم و از آنها بخواهیم که این کار را کرده و در جلسه بگویند.

87-به جای گفتن سه کار خوب و سه کار بدی که کرده اید، بهتر است گفته شود«تجزیه و تحلیل علمی کارهای روزانه.»

88-برای اینکه افراد قدیمی از توضیح تکنیک های پنا برای مهمانان وافراد جدید کسل نشوند بهتر است ضمن پیشرفت سنجی ها فوائد تکنیک را توضیح دهیم و از خود افراد قدیمی بخواهیم که در اینکار توضیح، شرکت کنند. باینوسیله هم خودشان ماهرتر میشوند و هم کسل نمی شوند.

89-پیشنهاد می شود به غیر از دو نفر میزبان، افرادی که مستعد میزبانی هستند، بعنوان میزبان یار انتخاب شوتد که ضمن جلسه بیشتر آمادگی پیدا کنند.

90-بهتر است میز بان ها برا ی جالب شدن جلسه مشکلات افراد را تلخیص کنند و در جلسه بازگو نمایند و روی آن بحث کنند.(بدون بردن نام شخص مشکل دار)

91-آموختن فن بیان

92-آموختن فن مشاوره

93-راه های عملی برای پیشرفت هر چه بیشتر اعضاء- انگیزه سنجی و اساس سنجی.